مدیریت درست بحران در گرو داشتن علم خبرنگاری بحران

کلثوم دلیران- از قدیم الایام تا به امروز، همیشه روزگار آبستن حوادث غیر مترقبه بوده است. به طوری که در ماه های اخیر ‌کشور اسلامی ایران نیز شاهد حوادث تلخ و ناگواری بود. همه مردم و هموطنان طعم آن را چشیدند و برخی از خانواده های ایرانی درگیر اغتشاشات نیز، با تمام وجود آن را لمس و از نزدیک درک کردند.

این یک نمونه بحران سیاسی و اجتماعی در کشور بود که با درایت مسئولان نظام ختم بخیر شد و به قولی ایران از این بحران مصیبت بار با عافیت گذر کرد.

و اما نقش خبرنگاران در بروز بحران، بحران زدایی و مدیریت بحران چیست و چه وظایفی بر عهده دارند؟

“بحران” تعریف خاصی ندارد چون خود کلمه، حاوی معناهای پرباری چون وجود مشکل، آسیب، خسارت و …. است که برای درک آن به استعداد زیادی نیاز نیست.

“بحران شناسی را خوب یاد بگیریم”

اما آیا همه افراد، بویژه خبرنگاران در زمان وقوع بحران به این امر مهم واقف هستند یا آنها هم مانند دیگر اقشار جامعه همچون حزب باد عمل کرده و باری به هر جهت، فقط برای رفع تکلیف، اخبار را اطلاع رسانی می کنند و مابقی آن هیچ؟!

یکی از اولویت های مهم بوقت بروز حوادث مختلف، شناسایی بحران در سطح جامعه است. اگر خبرنگاری با وقوع خطرات احتمالی، نتواند آنها را دسته بندی و شناسایی کند به طور قطع در اطلاع رسانی اخبار نیز، با اشتباه و مشکل برخورد خواهد کرد. پس آنچه در وهله اول اهمیت دارد، شناسایی نوع بحران، حدت و شدت آن بر روی افکار عمومی است.

بحران زمانی به پدید می آید که موضوعی از مرز مساله، مشکل و آسیب عبور کرده و زنگ خطر آن به صدا در آمده باشد و دقیقا در این مقطع از موقعیت حساس است که خبرنگاران باید از طریق جمع آوری اطلاعات از زوایای مختلف و زیر ذره بین بردن تمامی جوانب به پوشش اخبار بحران بوجود آمده اقدام کنند.

نکته مهم بعدی که از خبرنگاران انتظار می رود این است که، نباید با بحران پیش رو احساساتی عمل کنند، غالب اخبار آنها را سخن های مردم و عوام تشکیل دهد بلکه یک خبرنگار که متعهد به اصول و مسئولیت پذیر قبل از هر گونه حرکتی به منظور انتشار اخبار مربوط به بحران ایجاد شده باید زوایای بعد از آن را هم در نظر بگیرد.

“ابعاد مختلف بحران را بشناسیم”

بحران ها می توانند اجتماعی، سیاسی، اقتصادی ، فرهنگی و حتی جوی باشند که به طور قطع ابعاد تاثیرگذاری و تاثیرپذیری بحران اجتماعی با تغییر شرایط جوی ورود سامانه بارشی در فصل زمستان و تاثیر برف و سرما و قطع گاز بر روی مردم دارای نوسانات محرض است.

که هر بحرانی در نوع و ابعاد خود باید با مدیریت در این حوزه شناسایی، کنترل و برطرف شود البته این موضوع در برخی موارد زمانبر است اما خبرنگاران با داشتن علم مدیریت بحران می توانند اثرات منفی ساطع شده بر روی اذهان عمومی را تا حد مطلوبی کاهش داده و ترس و ناامیدی ایجاد شده از بحران را به نوعی نگرش مثبت در بین افراد جامعه تغییر و اشاعه دهند.

داشتن علم خبرنگاری بحران به فعالان حوزه اطلاع رسانی و خبر کمک می کند، بدنبال بروز حوادث مترقبه و غیر مترقبه ابتدا اعتماد به نفس خود را حفط کنند سپس با شناسایی بحران، موقعیت بحران زایی دیگر را بوجود نیاورند و در کمال خونسردی و بدون داشتن هیچ گونه تعصبی با درایت و تدبیر بحران را مدیریت کرده، آن را به سمتی ببرند که تضعیف روحیه مردم در آن کمتر دیده و بیشتر موجب دلگرمی و امیدواری در سطح جامعه شود.

البته این نکته را هم نباید فراموش کنیم مدیریت بحران، به معنای کتمان حقایق یک بحران نیست و یک خبرنگار حرفه ای باید به تمام جوانب کار آشنایی داشته باشد و اصول مهم خبرنگاری را در کنترل و مدیریت بحران موجود رعایت کند.