برق، آب، بروجرد؛ نگاهی به یک بحران چندوجهی

روزهای بروجرد- در روزهایی که گرمای زودرس و بحران انرژی دست به دست هم داده‌اند، قطعی برق در بروجرد یک بار دیگر پاشنه آشیل زیرساخت‌های حیاتی شهر را نمایان کرده است.

طی روزهای گذشته، افت شدید فشار آب در مناطق مختلف شهری موجب بروز اختلال در زندگی روزمره هزاران خانوار شده است. اما بحران فقط به شهر محدود نیست. همزمان، بنا بر اعلام مسئولان، بیش از ۴۰ روستای بروجرد نیز به دلیل خشکسالی و کاهش سطح آب‌های زیرزمینی، با تانکر آبرسانی می‌شوند؛ نشانه‌ای نگران‌کننده از گسترش عمق بحران آب در این شهرستان.

وابستگی شبکه آبرسانی بروجرد به برق، یکی از اصلی‌ترین دلایل ناپایداری در تأمین آب است. آب آشامیدنی بخش بزرگی از شهر از چاه‌ها تأمین می‌شود و این چاه‌ها به پمپاژ برقی متکی هستند. با هر قطعی برق، فرآیند پمپاژ متوقف شده و مخازن شهری تخلیه می‌شوند.

راهکارهایی از جنس تجربه

برای مقابله با این شرایط، راهکارهایی که در شهرها یا مناطق مشابه دیگر اجرایی شده‌اند می‌توانند الهام‌بخش باشند:

• تأمین برق اضطراری برای ایستگاه‌های پمپاژ: در بسیاری از شهرهای کوچک و بزرگ کشور، از جمله برخی مناطق استان‌های کرمان، فارس و خراسان جنوبی، نصب ژنراتورهای دیزلی در ایستگاه‌های پمپاژ به‌عنوان راه‌حل فوری در مواقع قطعی برق به‌کار گرفته شده و نتایج مثبتی داشته است.

• پمپاژ خورشیدی: در روستاهای کم‌برق استان سیستان و بلوچستان، پروژه‌هایی با استفاده از پنل‌های خورشیدی برای پمپاژ آب اجرا شده که وابستگی به برق شبکه را کاهش داده است. 

• افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی: برخی از شهرهای جنوب کشور اقدام به ساخت مخازن ذخیره اضطراری با ظرفیت بالا کرده‌اند تا در شرایط قطعی برق یا بحران خشکسالی، حداقل برای چند ساعت یا چند روز آب در دسترس باشد.

• سامانه‌های هشدار و مدیریت مصرف: در کلان‌شهرهایی مثل تبریز و اصفهان، سامانه‌هایی برای اعلام زودهنگام افت فشار یا برنامه‌های خاموشی آب توسعه یافته تا مردم بتوانند مصرف خود را مدیریت کنند.

بهرحال آن چه لازم است عزم جدی مدیریت شهری و استفاده از تجارب موفق دیگر مناطق کشور است.

در شرایطی که بیش از ۴۰ روستای بروجرد با تانکر آبرسانی می‌شوند و شهر با قطعی مکرر آب دست به گریبان است، زمان آن رسیده که بحران آب نه به‌عنوان یک پدیده طبیعی، بلکه به‌عنوان یک موضوع نیازمند مدیریت فوری و زیرساختی دیده شود. هر تأخیر در این مسیر، هزینه‌های اجتماعی، بهداشتی و اقتصادی سنگینی در پی خواهد داشت.