خسارت خشکسالی به خوشههای گندم/ سقوط ۵۸ درصدی خرید در لرستان
روزهای بروجرد- زمینهای تشنه و دانههای نرسیده، خرید تضمینی گندم لرستان را از بیش از ۵۰۰ هزار تن در سال گذشته به ۲۱۲ هزار تن کاهش داد.
در سرزمینی که رودها قرنها سخنگوی خاک بودهاند، سکوت آب نخستین نشانهٔ بحران است. در جایی که کوههای زاگرس استخوانبندی آن را شکل داده و رطوبت غربیترین ابرها پوست این زمین را سیراب میکرد، از سال ۱۴۰۰ وارد دوره خشکسالی شد.
پیش از سال ۱۴۰۰ نیز نشانههایی در آسمان بود. بارندگی در سالهای پایانی دهه ۱۳۹۰ روندی ناپایدار داشت. دورههای بارش شدید، بهویژه در سال ۱۳۹۸، که با سیلابهای سهمگین همراه بود، جایش را به افتوخیزهای نگرانکننده داد.
با آغاز سال زراعی ۱۴۰۰ ـ ۱۳۹۹، دستگاههای هواشناسی از کاهش بارشها خبر دادند، اما آنچه رخ داد فراتر از پیشبینیها بود. آغاز خشکسالی با مقیاسی استانی، گسترده، و با ریشههای ساختاری در اقلیم، مدیریت، و تغییرات جهانی آبوهوا.
خشکسالی در اقلیم لرستان، بیش از هرچیز به کشاورزی دیم آسیب زد. نظامی سنتی و متکی به باران که در مناطق کمبرخوردار حکم نان شب را دارد.
آمارهای رسمی از وضعیت خرید گندم در لرستان تصویری نگرانکننده از واقعیت زمین و دهقان در این استان ترسیم میکند. آمار خرید تضمینی گندم در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ کاهش شدید ۵۸ درصدی را تجربه کردهاست.
جواد طهماسبی، مدیر زراعت سازمان جهاد کشاورزی لرستان، در گفتوگو با تسنیم از افت نگرانکننده خرید گندم در شهرستانهایی مانند کوهدشت و رومشکان در مقایسه با سال پیش پرده برداشت.
بهگفته او خشکسالی به ریشههای مزارع دیم خسارت زده و آمار خرید گندم را در شهرستانهای این استان نسبت به سال گذشته بهطور چشمگیری کاهش دادهاست.
بنا به اعلام مدیر زراعت سازمان جهاد کشاورزی لرستان، مجموع خرید تضمینی گندم در سال ۱۴۰۴ به ۲۱۴ هزار و ۸۴۰ تن رسید، درحالیکه این رقم در سال گذشته ۵۰۸ هزار و ۶۷۹ تن بود.
پلدختر یکی از نمونههای تلخ امسال در گندم بود. خرید تضمینی در این شهرستان از ۳۲ هزار و ۵۲۵ تن در سال ۱۴۰۳ به تنها ۸ هزار و ۵۳۶ تن با کاهش ۷۴ درصدی رسید.
کوهدشت، وضعیت بحرانیتری را تجربه کرد. خرید تضمینی گندم در سال گذشته بیش از ۱۰۱ هزار تن بود، اما امسال تنها ۱۲ هزار و ۷۴ تن با افتی ۸۸ درصدی به ثبت رسید. این سقوط، کوهدشت را به یکی از کانونهای اصلی بحران در لرستان بدل کرد.
رومشکان اما تصویری حتی تلختر از قطب غلات داشت. از ۱۴ هزار و ۶۳۷ تن در سال ۱۴۰۳ به تنها ۶۲۵ تن در سال ۱۴۰۴ با کاهش ۹۶ درصدی سقوط کرد.
در خرمآباد آمار خرید گندم از ۶۴ هزار و ۲۰ تن به ۱۸ هزار و ۴۵ تن با افت ۷۲ درصدی کاهش یافت تا حتی در مناطقی که متکیتر بر بارندگیهای زمستانی بودند، بحران بهوضوح رخ بنماید.
سرابدوره و ویسیان نیز از ۷ هزار و ۱۵ تن به ۲ هزار و ۸۴ تن با ۷۰ درصد کاهش رسیدند. در شرق لرستان نیز وضعیت خرید گندم مسیری کاهشی را طی کرد.
خرید گندم در دورود از ۴۱ هزار و ۵۶۹ تن به ۲۴ هزار و ۳۲۷ تن با افت ۴۱ درصدی کاهش یافت.ازنا با ۴۵ هزار و ۷۸۱ تن بیشترین خرید لرستان را به خود اختصاص داد، گرچه نسبت به سال قبل کاهشی ۲۶ درصدی داشت.
الیگودرز نیز با ۳۸ هزار و ۶۱۸ تن در مقابل ۵۹ هزار و ۴۶ تن سال گذشته، افتی ۳۵ درصدی ثبت کرد. در سلسله نیز خرید گندم از ۲۶ هزار و ۶۵۳ تن به ۱۹ هزار و ۴۶۶ تن با افت ۲۷ درصدی رسید.
دلفان نیز که در سال ۱۴۰۳ بیش از ۵۴ هزار تن گندم تحویل داده بود، امسال تنها ۲۴ هزار و ۵۴۱ تن عرضه کرد تا افت خرید گندم در این شهرستان نیز به کاهش ۵۶ درصدی برسد.
بروجرد نیز با ۲۰ هزار و ۷۴۳ تن نسبت به ۴۳ هزار و۹۱۹ تن سال گذشته، افتی ۵۳ درصدی داشت و بیشترین افت نسبی در رومشکان، کوهدشت و پلدختر رخ داد.
حالا سراسر نقشه لرستان از کاهش گندم در خشکسالی دوم نیمقرن رنج میبرد. کوهدشت، خرمآباد، بروجرد، رومشکان، ازنا، پلدختر، دورود؛ هیچکدام مصون نماندهاند.
اگر کشاورز لرستانی در پایان فصل، حاصل دسترنجش را کامیونبهکامیون روانه سیلو میکرد، حالا باید با واقعیتهای تغییر اقلیم، کاهش بارندگی، و ضعف زیرساختهای آبیاری، دستوپنجه نرم کند.
ارقام کاهشی خرید گندم در سال ۱۴۰۴ فقط به خود گندم اشاره ندارند. پشت هر عدد، هزار زمینی است که بارور نشد. هزار داسی است که بیکار ماند و هزار سفرهای است که نانش سبکتر شد.
بدون نظر! اولین نفر باشید